Soru2 dk okuma
Bulut tam olarak nedir
Bulut, sana ait olmayan ve hiç görmeyeceğin binalarda duran, internet üzerinden eriştiğin bilgisayarların genel adıdır. Fotoğraf kaydederken, dizi izlerken ya da ortak bir belge açarken telefonun ya da bilgisayarın çoğunlukla bir pencere işi görür. Asıl iş ve asıl depolama veri merkezi denen büyük tesislerdeki makinelerde olur.
bre Podcast bölümü olabilecek sorular
Kısa cevap
Bulut, başkalarının bilgisayarlarıdır ve ona internetle bağlanırsın. Adı bulut olsa da ortada sis ya da duman yok. Sunucu rafları, kablolar, soğutma sistemleri ve çok miktarda elektrik var.
Şirketler bu donanımın dilimlerini saatlik olarak kiralar. Bu da yazılımın nasıl yapıldığını değiştirdi: küçük bir ekip, dev bir şirketle aynı türden makineleri kullanabiliyor ve yalnızca kullandığı kadarının karşılığını ödüyor.
Bilinenler ve tartışılanlar
Bilinen kısım şu: bulut internetle aynı şey değil. İnternet cihazları birbirine bağlayan ağ. Bulut ise o ağ üzerinden eriştiğin, sunucularda çalışan hizmetler; depolama ve yayın akışı gibi. Buluta ulaşmak için internet gerekir ama ikisi özdeş değildir.
Tartışılan kısım ödünleşimler. Verinin kimde durduğu, bir hizmet çöktüğünde ne olduğu ve rahatlık uğruna nelerden vazgeçildiği adil sorular. Büyük sağlayıcılar güvenliğe ağır yatırım yapıyor ve yedek tutuyor, yine de veri ihlalleri, hatalar ve kesintiler yaşanıyor. Eleştirenler devam eden giderlere ve tek bir sağlayıcıya bağımlılığa dikkat çekiyor. Bu yüzden tercih tartışmalı.
bre'de bir bölüm neleri anlatır
Bölüm sade tanımla başlar, dosyalarının gerçekte nereye gittiğini adım adım gösterir ve kiralamanın neden bu kadar yaygınlaştığını açıklar. Ödünleşimlerin tartışıldığı yerleri de söyler. Başlıca duraklar şunlar:
- Başkalarının bilgisayarları ve fotoğrafın yolculuğu: bulut sözcüğünün çok fiziksel bir şeyi gizleyen bir mecaz olması; kaydettiğin dosyanın telefonundan internet üzerinden veri merkezindeki bir sunucuya gitmesi ve kopyaların birden fazla yerde tutulması.
- Bir veri merkezinin içi: sunucu rafları, elektrik, soğutma ve ağ kabloları; binaların neyi barındırdığı ve neden oralara kurulduğu.
- Sahip olmak yerine kiralamak: şirketlerin depolamayı ve işlem gücünü saatlik kiralaması ve küçük ekiplerin eskiden kendi donanımını gerektiren şeyleri kurabilmesi.
- Genel, özel ve arası: paylaşımlı bulut hizmetleri, özel kurulumlar ve ikisinin karışımı, sade bir dille.
- Neler ters gidebilir: kesintiler, bir sağlayıcıya kilitlenme, gizlilik ve giderler; insanların tartıştığı ödünleşimler ve hâlâ tartışmalı olanlar.
- Bulut internetle aynı mı: ikisinin neden ilişkili ama özdeş olmadığı ve bunun verinin yolculuğuyla bağlantısı.
Nasıl dinlenir ve soru sorulur
bre'ye merak ettiğin her şeyi sorabilir ya da öğrenmek istediğin konuyu verebilirsin; gerisini bre halleder ve senin için bir podcast bölümü hazırlar. Bir ya da birkaç yapay zekâ sunucu konuyu birlikte konuşur.
Dinlerken Talk tuşuna basıp sunuculara sesle ya da yazarak soru sorabilirsin. Sunucu bölümün kapsadığı konulardan yanıt verir ya da bunu işlemediğini söyler. Sunucular yapay zekâdır ve yanılabilir; önemli bir şey söz konusuysa mutlaka kontrol et. Her bölümün bir transkripti de var.
Sık sorulan sorular
- Bulut sadece internet mi?
- Hayır. İnternet cihazları birbirine bağlayan ağdır. Bulut ise o ağ üzerinden eriştiğin, sunucularda çalışan depolama ya da yayın akışı gibi hizmetlerdir. Buluta ulaşmak için internet gerekir ama ikisi aynı şey değildir.
- Bulut fiziksel olarak nerede?
- Şirketlerin işlettiği, sunucularla dolu büyük binalar olan veri merkezlerinde. Bunlar dünyanın birçok bölgesine yayılmış durumda. Verinin hangisinde durduğu hizmete ve ayarlarına bağlı.
- Buluttaki veri güvende mi?
- Sağlayıcıya, kurulumun nasıl yapıldığına ve hesabını nasıl koruduğuna bağlı. Büyük sağlayıcılar güvenliğe ağır yatırım yapıp yedek tutuyor ama ihlaller, hatalar ve kesintiler yine de yaşanıyor. Şifreleme ve güçlü parolalar işin bir parçası.
- Şirketler neden kendi sunucuları yerine bulutu kullanıyor?
- Kiralama, şirketin donanım alıp bakımını yapmadan yalnızca ihtiyaç duyduğunda işlem gücü kullanmasını sağlıyor. Bu da hızlı büyümeyi ya da küçülmeyi kolaylaştırabiliyor. Eleştirenler devam eden giderlere ve tek sağlayıcıya bağımlılığa dikkat çekiyor; bu yüzden tercih tartışmalı.
Podcast bölümü olabilecek sorular
- Evren ne kadar büyük?Gözlemlenebilir evren yaklaşık 93 milyar ışık yılı genişliğinde. Evrenin tamamı çok daha büyük ya da sonsuz olabilir. Bildiklerimiz ve bilmediklerimiz burada.
- İstatistikler bizi nasıl yanıltabilir?İstatistik, tek bir yanlış sayı olmadan da yanıltabilir: ortalamalar, örneklem, yüzdeler ve grafikler. Nasıl olduğunu ve neyi sormak gerektiğini anlatıyoruz.
- Caz nasıl ortaya çıktıCaz 1900'lerin başında New Orleans'ta blues, ragtime, bando müziği ve Afrika kökenli geleneklerden doğdu. Hikâyenin net ve belirsiz yanlarına bakın.
- Dünyada yaşam nasıl başladı?Dünyada yaşamın nasıl başladığını kimse tam bilmiyor ama güçlü ipuçları var. Neler biliniyor neler tartışılıyor ve bir bölüm bunu nasıl ele alır.
- Alfabe nasıl ortaya çıktı?Alfabenin Mısır hiyerogliflerinden Fenike, Yunan ve Latin harflerine uzanan yolunu izleyin ve kanıtların hâlâ belirsiz kaldığı yerleri görün.
- Kara Ölüm Avrupa'yı nasıl değiştirdi?Kara Ölüm 1340'larda Avrupa'da nüfusun büyük kısmını öldürdü. Emeği, ücretleri, Kilise'yi ve günlük yaşamı nasıl değiştirdi, tarihçiler neyi tartışıyor?
Her bölüm sen sorduğunda yapay zekâ tarafından üretilir; yanlış ya da güncelliğini yitirmiş olabilir, önemli olan her şeyi kontrol et. bre ilgi ve öğrenme içindir; tıbbi, mali veya hukuki tavsiye değildir.