Vraag2 min leestijd

Waarom moet je huilen van het snijden van uien

Als je een ui snijdt, breken de cellen open en mengen stoffen die eerst gescheiden zaten. Er ontstaat een vluchtig gas dat naar je ogen drijft, en je tranen spoelen het weg. Je bent dus niet verdrietig: je oog spoelt zichzelf schoon.

bre Vragen die we beantwoorden

Het korte antwoord

Bij het snijden gaan de cellen van de ui kapot en komen stoffen bij elkaar die in een hele ui op aparte plekken zitten. Een enzym helpt dan een zwavelverbinding om te zetten in een vluchtig gas dat omhoogdrijft naar je ogen.

De zenuwuiteinden op het oppervlak van je oog voelen die prikkelende stof, en je traanklieren gaan aan het werk om haar weg te spoelen. Dat huilen is een reflex en geen emotie.

Wat we weten en wat niet zeker is

Dat het om een reactie gaat tussen een enzym en een zwavelverbinding is bekend. Waarom de ui dit doet, is minder zeker. Het waarschijnlijkste antwoord is dat het een verdediging is tegen dieren en plaagorganismen. Dat is een verstandige verklaring, maar het is een afleiding over de evolutie en niet iets wat iemand heeft zien gebeuren.

Ook de details van de reactie blijken ingewikkelder te zijn dan oude leerboeken dachten. Veel keukentrucs, zoals de ui koel zetten of een scherp mes gebruiken, zijn eigenlijk gokjes op basis van deze chemie. Sommige werken beter dan andere, en een paar zijn vooral volkswijsheid.

Dit komt in een aflevering van bre aan bod

Je typt een onderwerp of voegt je eigen notities toe, en bre maakt er een podcast van. Een aflevering over dit onderwerp loopt de reactie stap voor stap door en zet daarna de bekende oplossingen naast wat we echt weten.

  • Wat je oog eigenlijk doet: tranen als reflex, niet als emotie
  • Een reactie die wacht om te gebeuren: enzym en zwavelverbinding komen bij elkaar als de cellen breken
  • Het gas dat je ogen bereikt en waarom het prikkelt
  • Waarom een plant dit zou doen, en dat dit een inferentie over evolutie is
  • Werken de keukentrucs? Koelen, scherp mes, ventilator, bril en stromend water
  • Van scherp naar zoet, en uien die je niet laten huilen: wat bekend is en wat nog wordt besproken

Zo luister je en stel je een vraag

De gastheren en gastvrouwen van bre zijn AI en kunnen het bij het verkeerde eind hebben. In de aflevering staat waar de wetenschap het eens is en waar niet. Wil je iets weten terwijl je luistert, dan druk je op Talk en stel je je eigen vraag, met je stem of getypt.

Veelgestelde vragen

Is huilen van uien schadelijk?
Voor de meeste mensen is het een korte, onschuldige prikkeling. De tranen spoelen de stof weg en het prikken verdwijnt als je een stap achteruit zet of het gas wegtrekt. Blijven je ogen pijnlijk of rood, dan is dat iets voor een arts en niet voor een podcast met AI-hosts.
Waarom laat de ene ui je meer huilen dan de andere?
Uien verschillen in hoeveel van de betreffende zwavelverbindingen ze bevatten, en dat hangt af van het ras en van de groeiomstandigheden, zoals de bodem. Misschien speelt ook versheid een rol. De precieze verschillen worden nog onderzocht, dus wees voorzichtig met simpele vuistregels.
Helpt het om een ui koel te zetten of een scherp mes te gebruiken?
Voor allebei is er een redelijke logica. Kou kan de reacties vertragen en een scherp mes beschadigt minder cellen, zodat er minder gas vrijkomt. Geen van beide houdt het helemaal tegen, en andere trucs zijn vooral volkswijsheid. Een aflevering zet ze naast wat bekend is.
Waarom moet je niet huilen van gebakken of gekookte uien?
Hitte verandert de stoffen die meedoen en zet het enzym stil dat de reactie aandrijft, waardoor er veel minder prikkelende stof ontstaat. Dat is ook een deel van de reden dat gekookte uien milder en zoeter smaken dan rauwe.

Vragen die we beantwoorden

Elke aflevering wordt door AI gemaakt op het moment dat je erom vraagt en kan dus fouten bevatten of verouderd zijn; controleer wat belangrijk is. Voor interesse en leren, niet als medisch, financieel of juridisch advies.